Montibus descendum

Ιστορικοί βενετσιάνικοι χάρτες

Όσοι ενδιαφέρονται για την ιστορία των ελληνικών περιοχών κατά τον Μεσαίωνα και ιδιαίτερα την ύπαρξη και τις θέσεις πόλεων και οικισμών, πιθανόν να βρουν ενδιαφέροντες τους χάρτες που παραθετουμε στη συνέχεια. Πρόκειται για χάρτες του 15ου-16ου αιώνα που παρασκευάστηκαν για λογαριασμό της τότε θαλασσοκράτειρας Βενετίας. Ένας χάρτης του Ελληνικού Αρχιπελάγους του 1421, ένας ναυτικός χάρτης της Κρήτης του 1563 και ένας χάρτης της Πελοποννήσου πιθανόν του 15ου αιώνα. Όλοι προέρχονται από τον ΙΧ τόμο των "Mνημείων Ελληνικής Ιστορίας" του Κ. Σάθας που εκδόθηκαν στο Παρίσι το 1890.

Χάρτης Ελληνικού Αρχιπελάγους (1421)
Ο δημιουργός του χάρτη είναι ο Francesco de Cesanis, απεικονίζει τα σημαντικότερα λιμάνια του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου. Οι διάφορες πόλεις είναι χρωματισμένες ενδεχομένως σαν ένδειξη του εξουσιαστή τους. Απεικονίζονται και οι σημαίες των σημαντικότερων κρατών της εποχής. Η σημαία της Κωνσταντινούπολης με τον σταυρό και τα 4 "Β", η λευκή με τον ερυθρό σταυρό της Γένοβας, ο αετός της αυτοκρατορίας της Τραπεζούντας, ο λέοντας της αρμενικής Κιλικίας και οι σημαίες με το "άστρο του Δαβίδ" (ή την "ασπίδα του Σολομώντα" για τους μωαμεθανούς) που φαίνεται ότι ήταν εκτός από το σύμβολο του Εμιράτου των Καραμανιδών (Karamanoğlu) και το σύμβολο κάποιου άλλου σελτζούκικου εμιράτου της Μ.Ασίας.

Εικόνα σε υψηλότερη ανάλυση‎ ((1.358 × 946 pixel, μέγεθος αρχείου: 1,84 MB, τύπος MIME: image/png))


Ναυτικός Χάρτης Κρήτης (1563)
Ο κατασκευαστής είναι ο Κρητικός, κατά τον Σάθα, Γεώργιος Καλαπόδας (Giorgio Calapoda). Ο χάρτης βρίσκεται στο παλάτι των Δόγηδων στην Βενετία. Διακρίνονται αρκετά καλά οι οικισμοί, τα καστέλια, τα λιμάνια και οι κάμποι της Κρήτης με τα βενετσιάνικα ονόματά τους.



Εικόνα σε υψηλότερη ανάλυση‎ ((1.406 × 915 pixel, μέγεθος αρχείου: 2,1 MB, τύπος MIME: image/png))


Χάρτης Πελοποννήσου
Ο χάρτης βρίσκονταν (τουλάχιστο το 1890) στην βιβλιοθήκη του Αγ. Μάρκου στην Βενετία με σήμανση Class. IV. cod. LXII. Δεν μπόρεσα να διακρίνω ένδειξη ή άλλη αναφορά για την χρονολογία κατασκευής του στην πηγή μου. Οι Βενετοί πάντα είχαν έντονο ενδιαφέρον για την Πελοπόννησο, κατά τον βενετοτουρκικό πόλεμο του 15ου αιώνα οι Βενετοί έλεγχαν μεγάλες περιοχές της Πελοποννήσου μέχρι περίπου του 1500. Κάποιες πόλεις συνέχισαν να βρίσκονται υπό βενετικό έλεγχο, όπως το Ναύπλιο (1540) ή η Μεθώνη για δεύτερη φορά (1531-2). Οπως είναι γνωστό ολόκληρη η Πελοπόννησος άνηκε στο κρατος της Βενετία την περίοδο 1685-1715. Επομένως ο χάρτης είναι ίσως του 15ου αιώνα ή του 1700. Η ύπαρξη κάποιων τοποθεσιών όπως Αγγελόκαστρο στην Αιτωλοακαρνανία, Καστέλο Τορνέζε στην Ηλεία ή κάστρου(;) Εξαμίλια στον Ισθμό ίσως δείχνουν ότι ο χάρτης είναι παλιότερος. Αλλά πάλι υπάρχει και κάτι που μοιάζει με Μεσολόγγι, το οποίο έχω την εντύπωση ότι είναι μεταγενέστερο κτίσμα.



Εικόνα σε υψηλότερη ανάλυση‎ ((2.354 × 1.776 pixel, μέγεθος αρχείου: 8,17 MB, τύπος MIME: image/png))

Σημείωση: Λόγω του μεγάλου μεγέθους των αρχείων βλέπετε μόνο την προεπισκόπησή τους. Ακολουθείστε το σύνδεσμο κάτω από τις ενδεικτικές εικόνες για να τις δείτε σε πλήρη ανάλυση.