Montibus descendum

Γενεαλογική αναζήτηση - ΓΑΚ: @ρχειομνήμων

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους (Γ.Α.Κ.) προσφέρουν πλέον ελεύθερα στο διαδίκτυο πρόσβαση σε ένα τεράστιο πλούτο ψηφιοποιημένων στοιχείων. Περιλαμβάνουν ένα τεράστιο όγκο από αρχεία παλαιότερων εποχών, συνήθως χειρόγραφα που αν και αρκετά δύσκολο να εντοπιστούν και να διαβαστούν από έναν μέσο χρήστη, προσφέρουν εκπληκτικές ευκαιρίες σε όποιον ειδικό ή μη αναζητεί σπάνια ιστορικά τεκμήρια και ιδιαίτερα σε όσους ενδιαφέρονται για ενδείξεις της πορείας της οικογένειάς τους στο παρελθόν. Για όσους κατάγονται από τα Επτάνησα τα στοιχεία είναι παμπολα και αρκετά παλιότερα του 19ου αιώνα, αλλά και αυτοί που έχουν ρίζες στα όρια του πρώτου ελληνικού κράτους μπορούν σχετικά εύκολα να δημιουργήσουν ή να επιβεβαιώσουν το οικογενειακό τους δένδρο μέσα από τις πληροφορίες των Γ.Α.Κ.

Στην ανάρτηση αυτή θα δώσουμε έναν μικρό οδηγό για κάθε ενδιαφερόμενο με συμβουλές και παραδείγματα για το πώς μπορεί να αναζητήσει γενεαλογικές πληροφορίας μέσα από τις 7 εκατομμύρια διαθέσιμες σελίδες της ψηφιακής συλλογής των Γ.Α.Κ. @αρχειομνήμων.

Αρχίζοντας από νεότερα στοιχεία προς τα παλαιότερα και παίρνοντας το δικό μας παράδειγμα για οικογενεικά στοιχεία στην επαρχία Γορτυνίας του νομού Αρκαδίας έχουμε μια σειρά από εκλογικούς καταλόγους του 19ου αιώνα που παρέχουν πολύτιμο υλικό και για τις τρεις γενιές του αιώνα. Αντίστοιχα στοιχεία υπάρχουν για κάθε περιφέρεια του πρώτου ελληνικού κράτους.

Εκλογικοί κατάλογοι 1865-1892
Η περίοδος της βασιλείας του Γεωργίου του Α'. Πληκτρολογώντας απλά την λέξη "εκλογικά" εμφανίζονται προς επιλογή μια σειρά από καταλόγους ανά ελληνική επαρχία. Τουλάχιστον αυτοί που αναζητήσαμε ήταν σε τυπογραφημένη μορφή, συνεπώς εύκολοι στην αναζήτηση και ανάγνωση, και περιείχαν καταλόγους με του ψηφοφόρους της επαρχίας με ονοματεπώνυμο, όνομα πατέρα, επάγγελμα και ηλικία. Οι ψηφοφόροι τότε ήταν οι αρχηγοί της οικογένειας. Στο παράδειγμα που εξετάζουμε εμφανίζονται τα ακόλουθα στοιχεία:

Φάκελος #07a (1865 - 1892), Εκλογικοί κατάλογοι των Δήμων Κλείτορος, Λαγκαδίων (Τεύθιδος), Μυλάοντος, Νυμφασίας, Τρικολώνων, Τροπαίων της Επαρχίας Γορτυνίας.

Φάκελος #008 (1865, 1872), Εκλογικοί κατάλογοι των Δήμων Γόρτυνος, Ελευσίνος, Θελπούσης, Λαγκαδίων, Μυλάοντος της Επαρχίας Γορτυνίας (ή Γόρτυνος).

Με λίγη υπομονή και ανοίγοντας σταδιακά και σχολαστικά τις πάρα πολλές σελίδες κάθε φακέλου δεν θα αργήσετε να "πέσετε" πάνω στο όνομα που σας ενδιαφέρει. Φυσικά είναι αρκετά σημαντικό να γνωρίζετε σε ποιο δήμο ανήκει το χωριό καταγωγής σας και βοηθάει να ξέρετε 5-6 επίθετα συγχωριανών σας. Προσοχή χρειάζεται στο ότι σε κάθε φάκελο ενδεχομένως να υπάρχουν περισσότεροι από ένας κατάλογοι για το ίδιο χωριό, οπότε ψάξτε καλύτερα κάθε διαθέσιμη σελίδα. Αυτό ισχύει κυρίως και για την περίοδο που ακολουθεί.

Εκλογικοί κατάλογοι 1843-1862
Η περίοδος της βασιλείας του Όθωνα. Αν σας φάνηκε δύσκολη η προηγούμενη έρευνα τότε πραγματικά δεν είδατε τίποτε! Όσο προχωρούμε στο παρελθόν τα αρχεία γίνονται χειρόγραφα και δυσκολεύει πολύ η αναζήτηση. Με την ίδια αναζήτηση με προηγουμένως θα φτάσετε και στα στοιχεία αυτής της περιόδου. Στο παράδειγμά μας:

Εκλογικά έγγραφα Γορτυνίας [1843 - 1862] Χειρόγραφα με πρακτικά εκλογών και καταλόγους εκλογέων (1843, 1847-8, 1850, 1853, 1856, 1858, 1862)

Απ' ότι φαίνεται το σύνταγμα του 1843 ήταν το έναυσμα για την συμμετοχή των πολιτών σε εκλογικές διαδικασίες, με αρκετά στοιχεία σε όλη την οθωνική περίοδο. Όπως θα διαπιστώσατε τα χειρόγραφα αυτά είναι χαώδη και πραγματικά σε τεράστιο αριθμό. Γρήγορα παραιτείται όποιος δεν έχει την υπομονή και τη διάθεση. Ευτυχώς όμως οι αρχειοθέτες έχουν φροντίσει να παρεμβάλεται ενδιάμεσα μία ειδική σελίδα, όπως αυτή, που ξεχωρίζει συνήθως με την λευκότητα της στην προεπισκόπηση των σελίδων. Εκεί θα βρείτε το δήμο που σας ενδιαφέρει. Μετά στο εσωτερικό αναζητήστε το χωριό σας (βοηθάει όπως προείπαμε αν έχετε μια ιδέα για τα ονόματα του χωριού). Αν το βρείτε αναζητήστε την πρώτη σελίδα και είναι εύκολα τα πραγματα μετά, γιατί επικεντρώνεστε σε λίγες σελίδες (αυτό είναι το κύριο πρόβλημα μέσα στο χάος των στοιχείων). Για καλύτερα αποτελέσματα ανοίξτε κάθε σελίδα λόγω διαδοχικών καταλόγων. Χρήσιμο επίσης είναι να βρείτε και την τελευταία σελίδα κάθε καταγραφής που περιέχει την ημερομηνία του εγγράφου, γιατί αρκετές φορές αναφέρεται και η ηλικία του ψηφοφόρου που σας ενδιαφέρει. Οι ψηφοφορίες τότε ήταν συνήθως ανοικτές, στο τέλος έβαζαν τα αποτελέσματα με τους αυξοντες αριθμούς των ψηφισάντων, κάτι σαν αυτό. Αν φτάσατε μέχρι εδώ έχετε πλέον αποκτήσει μια αρκετά καλή εμπειρία στην ανάγνωση χειρογράφων του 19ου αιώνα. Βέβαια εξαρτάστε άμεσα από την ποιότητα και τον γραφικό χαρακτήρα του εκάστωτε γραφέα και από τον βαθμό κατανόησης της "γλώσσας της εποχής". Βέβαια στους καταλόγους των ονομάτων το πρόβλημα αυτό δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικό όπως στα επόμενα.



Άλλα έγγραφα του 19ου αιώνα
Απομακρυνόμενοι πλέον από τους καταλόγους και τις απογραφές, τώρα η εύρεση στοιχείων βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην τύχη, στον διαθέσιμο χρόνο και την υπομονή του ερευνητή. Ειδικότερα αυτού που ψάχνει μπροστά στην οθόνη του υπολογιστή του. Υπάρχει πληθώρα στοιχείων από ειρηνοδικεία, συμβολαιογράφους και κρατικές αποφάσεις, καταγγελίες κλπ., έγγραφα των υπουργείων επί Καποδίστρια, επαναστατικά, μοναστηριακά και για τους γνωρίζοντες ιταλικά ή γαλλικά από τις περιόδους κατοχής των Επτανήσων από Ενετούς και Γάλλους και φυσικά και παλαιο-οθωμανικά. Μια σημαντική κατηγορία εγγράφων γενεαλογικού ενιδαφέροντος, που είναι μάλιστα καταχωρημένα ανά επαρχία είναι οι περίφημες "προικοδοτήσεις", δηλαδή η τιμητική απόδοση σε στρατιωτικούς, σε ακτήμονες, σε νεοφώτιστους κ.ά. τμημάτων των "εθνικών γαιών". Φεύγοντας προσωρινά από την ψηφιακή συλλογή των ΓΑΚ η οποία δεν παρέχει τη δυνατότητα εξειδικευμένης αναζήτησης π.χ. για συγκεκριμένα ονόματα, σημειώνουμε ότι Τα Αρχεία της Ελληνικής Παλιγγενεσίας, επειδή ακριβώς παρέχουν αυτήν τη δυνατότητα γίνονται εξαιρετικά πολύτιμα. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα γενεαλογικών αποτελεσμάτων είναι η καταγραφή σχεδόν όλων των ονομάτων των κατοίκων (αρχηγοί οικογενειών) της επαρχίας Τριπολιτσάς (σημερινή Μαντινείας) το 1823. Μπορείτε να δείτε εδώ και τα υπόλοιπα εδώ. Φυσικά με λίγη τύχη, αρκετή υπομονή και εξοικείωση με τα χειρόγραφα των ΓΑΚ τα αποτελέσματα μπορεί να έρθουν και εκεί.

Αριστεία 1824-1865
Ιδιαίτερη αξία για ιστορικούς λόγους έχουν και τα αιτήματα των συμμετεχόντων στην Επανάσταση του 1821 για την απονομή αριστείων και παρασήμων. Το κακό και σε αυτή την περίπτωση είναι η χαώδης καταχώρηση στους φακέλους, η αδυναμία εξειδικευμένης αναζήτησης συγκεκριμένων ονομάτων και η δυσκολία ανάγνωσης των χειρογράφων. Βέβαια, υπάρχει και σε αυτήν την περίπτωση από την εποχή υποβολής μια υποτυπώδης προσπάθεια καταγραφής των περιεχομένων στην αρχή του κάθε φακέλου. Η κατάθεση της αίτησης στο Υπουργείο Στρατιωικών ή στις διάφορες επιτροπές που συστήθηκαν συνοδεύοταν συνήθως από πιστοποιητικά γνωστών οπλαρχηγών. Έχει ενδιαφέρον το ποιοι ήταν αυτοί και σε ποιες μάχες συμμετείχε ο αιτών, που οδηγούσε συχνά "συγχωρίους του" στις μάχες αν δεν ήταν ήδη και ο ίδιος αξιωματικός. Βέβαια κάποιοι από ένα σημείο και μετά έκαναν κατάχρηση του δικαιώματος υποβολής αιτήσεων, ενώ όπως ήταν αναμενόμενο κάποιοι άλλοι λιγότερο σχετικοί με τις διαδικασίες έμειναν χωρίς αναγνώριση. Οι υποβολή αιτήσεων συνεχίστηκε λόγω και αυτών των παραπόνων μέχρι και το 1864-5, με τον ερχομό του νέου βασιλιά, όταν η τελευταία επιτροπή υπό τον Ι. Θ. Κολοκοτρώνη ξεκαθάρισε και καταχώρησε και τους τελευταίους αγωνιστές στους καταλόγους. Όσοι γίνονταν την περίοδο του Όθωνα δεκτοί έπαιρναν το ανάλογο μετάλλιο (αργυρούν, χαλκούν, σιδηρούν) ή μόνο το δίπλωμα, είχαν αρκετά προνόμια ως "μεθέξαντες του Ιερού Αγώνος" όπως πρώτη θέση στις τοπικές γιορτές, δικαίωμα οπλοφορίας κλπ. Το δίπλωμα ήταν σαν αυτό του ενωμοτάρχη Δ. Σπορίδη:



Ελπίζουμε να βοηθήσουν αυτές οι πληροφορίες και ευχόμαστε καλή τύχη και υπομονή σε όσους επιχειρήσουν να αναζητήσουν έγγραφα στα ΓΑΚ.

στις Δευτέρα, Οκτώβριος 11, 2010

Ετικέτες Αρχειακά, Γενεαλογικά

Share